Jaargang 2025, Nummer 12, 1 februari 2025

Sommige projecten of trajecten waar je aan werkt geven enorm veel energie. Voor mij is het Vorderingenoverzicht Rijk zo’n project. Binnen VO Rijk komen verschillende elementen samen die we als overheid nodig hebben:

• We werken écht gebruiksgericht. We vullen als Rijk niet zomaar in waar een burger behoefte aan heeft, maar zoeken samen met burgers naar een ontwerp dat hen echt helpt.
• We werken open. Alle informatie over de ontwikkeling is te vinden op www.vorijk.nl. Ik ben ervan overtuigd dat we als overheid – die steeds meer een IT-organisatie aan het worden is – er alles aan moeten doen om van elkaar te blijven leren. Dat kan alleen als we ook weten wat er binnen andere organisaties ontwikkeld wordt.
• We werken samen. Om te zorgen dat we gezamenlijk bouwen aan één overheidsdienstverlening, is het cruciaal dat we de silo’s van onze eigen organisaties doorbreken. Een goed voorbeeld hiervan zijn de Techinspiratiedagen, waarin ontwikkelaars écht samen op zoek gaan naar oplossingen voor de implementatie van VO Rijk. Het feit dat ontwikkelaars tijd maken om elkaars uitdagingen te begrijpen, zorgt ervoor dat we duurzame samenwerkingen opbouwen.
• Het wordt gezien. Verschillende partijen kijken nadrukkelijk naar de standaard van VO Rijk voor de ontwikkeling van het integraal schuldenoverzicht, waarin gegevens van zowel de overheid als private partijen worden samengebracht.

Maar nu moet het nog gebeuren. We hebben aan de Kamer beloofd dat we in 2025 VO Rijk naar de burger brengen. Vorige week noemde staatssecretaris Nobel tijdens het Kamerdebat over de aanpak van de incasso-industrie VO Rijk meerdere keren als een grote stap in het verbeteren van de overheidsincasso.

Dus laten we met z’n allen de schouders eronder zetten om ervoor te zorgen dat burgers dit jaar ook écht hun gegevens kunnen inzien via VO Rijk!

Maarten van Zaane

CJIB - Hoofd Overheidsincasso

Data bij de bron, waarom eigenlijk?​

Eén van de belangrijke uitgangspunten van VO Rijk (en breder gezien een belangrijk uitgangspunt voor de digitale transformatie van de Nederlandse overheid) is dat een burger gegevens direct raadpleegt bij de bron (in het geval van VO Rijk bijvoorbeeld de Belastingdienst of het CJIB). Die gegevens worden niet ergens anders verzameld of gekopieerd, en komen enkel bij elkaar bij de burger die ze inziet of opvraagt. Dit leidt tot hogere datakwaliteit, meer veiligheid en betere bescherming van privacy. Het is ook een van de principes van Common Ground. Door op deze manier het stelsel op te zetten, voorkomen we problemen, zoals het kopiëren en rondsturen van databases. Door data bij de bron te gebruiken, borgen we bovendien dat altijd precies de meest actuele gegevens worden gebruikt zoals ze ook in de bron bekend zijn.

Wat levert dit de burger op? Behalve een goed overzicht, kan het ook bijdragen aan beter handelingsperspectief. We hebben daarom onlangs tijdens het fieldlab van Digilab een experiment uitgevoerd: we hebben daarbij gekeken hoe het Vorderingenoverzicht Rijk gebruikers erop kan wijzen dat ze in aanmerking komen voor een betalingsregeling (Rijk). Daarvoor haalt de gebruiker niet alleen zijn of haar betalingsverplichtingen op, maar ook de ‘regels’ voor zo’n regeling. Op die manier kan de burger zelf die check doen, op zijn eigen device. De gegevens en berekening hoeven dan niet door een andere partij op een andere plek te worden uitgevoerd, wat zorgt voor minder informatieverwerking door derden (dataminimalisatie) en betere bescherming van de rechtspositie van de burger. En mooie toepassing van ‘data bij de bron’.

De werkwijze van Team VO Rijk​

De manier waarop we als team Vorderingenoverzicht Rijk werken aan deze dienst, is zeker niet uniek voor dit team. Onze ‘spelregels’ zijn voor ons als team wel erg belangrijk, en passen deze dan ook consistent toe. We denken dat we zo op de beste manier, de beste dienst voor burgers kunnen maken. Wat zijn dan die spelregels? Hieronder beschrijven we de belangrijkste.

Open (source) en transparant​

Alle documentatie die we maken, beschrijvingen van standaarden en protocollen, tot aan de verslagen van de gebruikersonderzoeken toe, je vindt het allemaal op www.vorijk.nl. Daar vind je ook de verwijzingen naar de open source code op GitLab. Want dat is onze overtuiging, dat we samen met de community de beste code en dus dienst maken voor burgers van Nederland.

Iteratief ontwikkelen o.b.v. feedback van gebruikers​

We maken zo vroeg mogelijk werkende, waardevolle software, die we testen met gebruikers. Op basis van de feedback die we ophalen bij die gebruikers, verfijnen en verbeteren we het product in een volgende iteratie, die we dan ook weer testen en daarna verder verfijnen. En dat keer op keer. En dat doen we niet alleen met gebruikers, maar ook met bronorganisaties die de componenten implementeren, die zijn ontwikkeld. En eigenlijk helemaal vooraan in het proces, doen we hetzelfde met het ontwerp van onderdelen van het product. Ook die testen we met gebruikers en verfijnen we, tot het goed genoeg is om te gaan bouwen.

Gestructureerde experimenten o.b.v. probleemanalyse​

Voor veel van de vraagstukken die we tegenkomen in de ontwikkeling van de dienst Vorderingenoverzicht Rijk, gaan we zo snel mogelijk aan de slag met experimenten. Uiteraard denken we hierover na, en analyseren we het probleem. Maar zodra we een richting hebben bepaald, gaan we die richting ontwerpen of bouwen. Om deze vervolgens weer te gaan uitproberen met gebruikers of bronorganisaties. Op die manier leren we het snelst wat een goede oplossingsrichting is, zonder dat we er vooraf stapels papier en zeeën van tijd aan besteden.

Cross platform development​

We ontwikkelen onze dienst vanuit één codebase, die we uitrollen als meerdere producten. Momenteel werken we aan implementaties van een mobiele app voor Android en voor iOS, en ook aan een webversie van het overzicht. In plaats van dat onze ontwikkelaars code schrijven voor elk van die drie zogenaamde platforms, werken we met één set code (de ‘codebase’), waarvan we vervolgens drie verschillende versies bouwen van het product. Dat is efficiënt en bespaart dus geld en tijd. Niet alleen bij de ontwikkeling, maar ook later wanneer de dienst in beheer wordt genomen.

Tweede VO Rijk Tech Inspiratiedag​

Op woensdag 29 januari organiseerden we de tweede Tech Inspiratiedag van VO Rijk. Op deze dag komen de (tech) teams van de CRI-partners en team VO Rijk samen. We bespreken dan actuele vraagstukken, kijken samen naar de implementatie bij de verschillende partners. Aangezien alle partners bezig zijn met aansluiten op het stelsel, spelen er bij veel van de partners dezelfde vragen. En ook al zijn er verschillen per organisatie, er is een grote gemene deler, waarbij iedereen elkaar kan helpen. We lopen immers allemaal door hetzelfde proces.

Zo gaf Ahmet van RVO de hele groep een inkijkje in de manier waarop zij de implementatie in hun landschap hebben vormgegeven. Dat leverde een waardevolle blik op de praktijk op, en informatie die voor de andere partijen van nut kan zijn bij hun implementatie.

Team VO Rijk legde met behulp van (een try-out van) de zogenaamde ‘protocol game’, de basics uit van het protocol (of de standard) die wordt gebruikt om de gegevens op een veilige en betrouwbare manier van de bron naar het overzicht bij de gebruiker te brengen.

Voor de lunch werden diverse onderwerpen in kleine groepjes besproken, in een zogenaamde ‘shift & share’-sessie. Hierin kwamen o.a. het werken met open source software en een introductie in de VO Rijk backend applicatie architectuur aan de orde.

De middag werd hervat met de ondertussen traditionele ‘energizer’: de quiz. Vervolgens sloten we de middag af met een uitgebreide ‘open space’-sessie waarin de groep deelnemers zelf de onderwerpen bepaalde. Hierin kwamen onder andere de Open API specificaties en client side logica aan bod.

De dag werd daarna afgesloten met een informeel samenzijn, uitkijkend over de mierenhoop van Utrecht Centraal. Wederom was het een waardevolle dag, waarin verschillende organisaties elkaar vonden in hun behoefte aan reflectie en antwoorden op vraagstukken die in de verschillende organisaties spelen. Dat er een derde Tech Inspiratiedag komt, was een mooie slotconclusie.

Welke rekening betaal jij als eerste?​

Tijdens een gebruikerstest stellen we steevast deze vraag: Welke rekening of schuld betaal je als eerst? Het antwoord is altijd hetzelfde: de meest urgente. Maar wat dat betekent, verschilt per persoon.

Voor sommigen is dat de rekening met de strakste deadline: "Daar heb ik nog maar drie dagen om te betalen." Anderen kiezen voor een betalingsachterstand of een organisatie waar de kosten snel oplopen: "Een aanmaning vraagt om meer actie dan een herinnering." Soms draait het om persoonlijke relevantie, zoals wegenbelasting, omdat je zonder auto niet naar je werk kunt.

Hoe mensen urgentie bepalen, geeft inzicht in hoe ze hun rekeningen ordenen. Die kennis helpt ons nog beter aan te sluiten bij de leefwereld, en zo een overzicht te maken dat écht werkt.

De Grand Demo's in 2025​

Ook in 2025 laten we ieder kwartaal als team, aan iedereen die geïnteresseerd is, zien waar we mee bezig zijn (geweest) in een zogenaamde Grand Demo. In deze online sessies nemen we de aanwezigen mee in de ontwikkelingen van het Vorderingenoverzicht Rijk. De Grand Demo's vinden eens in de drie maanden plaats, op een donderdag van 10:00 tot 11:00 uur. Dit jaar zullen we dat doen op de volgende momenten:

• Donderdag 13 maart
• Donderdag 5 juni
• Donderdag 18 september
• Donderdag 11 december

Wil je graag meekijken met ons project, maar staan de grand demo's nog niet in je agenda? Stuur dan een bericht aan projectleider Kiske de Leest. Je ontvangt dan een uitnodiging met daarin de link naar de onlinebijeenkomst.

Even voorstellen: Loes Kersten​

Ik ben Loes Kersten en sinds juni 2024 mag ik mezelf Product Owner van Vorderingenoverzicht Rijk noemen! Mijn achtergrond als Product Owner ligt voornamelijk in de zorgsector, waar mijn passie voor maatschappelijke impact maken al sterk naar voren kwam. Via FIT Product Owner Company krijg ik nu de kans om mijn horizon te verbreden en ook in andere sectoren impact te maken — zo ook bij VO Rijk.

In deze rol werk ik samen met het team aan een dienst die écht waarde toevoegt voor onze burgers. Dit doen we niet door onze aannames te bouwen, maar door het product klaar te stomen om zo snel mogelijk een eerste veilige en werkende versie te toetsen bij echte gebruikers. Hun feedback helpt ons namelijk enorm om het product verder te verfijnen en nog beter aan te laten sluiten op de daadwerkelijke behoeften.

Op persoonlijk vlak woon ik sinds september 2024, na een verbouwing van vijf maanden, samen met mijn vriend Rutger in Ede. Mijn roots liggen in Brabant, maar ik heb ook twaalf jaar in Amsterdam en vijf jaar in Amersfoort gewoond—een mooie reis door Nederland! In mijn vrije tijd deel ik met Rutger een passie voor stijldansen, wat ons ontspanning en veel plezier brengt (en mij soms wat stress op een wedstrijddag). Daarnaast hou ik van koken en lekker eten. Ik geloof dat ik het team nog een baksel schuldig ben… 20 maart ben ik jarig, dus wie weet!

Jaargang 2024, Nummer 11, 3 september 2024

Tijdens Prinsjesdag werden de plannen van het kabinet Schoof bekend gemaakt, met daarin nadrukkelijk ruimte om ervoor te zorgen dat mensen met schulden eerder en sneller hulp krijgen, om te voorkomen dat hun schulden groter worden. Dat is uiteraard goed nieuws, en één van de redenen dat we bouwen aan een overzicht met alle betalingsverplichtingen die je als burger bij overheidsorganisaties hebt. Dat helpt niet alleen bij het voorkomen dat bestaande schulden groter worden, maar het helpt als het goed is juist ook om problemen te voorkomen.

Dat een overzicht van je schulden (en breder: je betalingsverplichtingen) heel belangrijk is, blijkt ook nog maar eens uit het eindrapport van het Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) Problematische schulden, ‘Naar een beter werkende schuldenketen’. Daarin wordt als eerste essentiële maatregel een integraal schuldenoverzicht genoemd.

Voor het team dat werkt aan het Vorderingenoverzicht Rijk is dit allemaal extra motivatie, om ervoor te zorgen dat we samen met burgers en stakeholders een product ontwikkelen waarmee we zo goed mogelijk bijdragen aan het oplossen van de problematiek. Of beter nog, het voorkomen ervan.

In deze nieuwsbrief nemen we je graag mee in enkele van de recente ontwikkelingen binnen het project. Daarnaast trappen we af met een toelichting op de voornaamste principes die we als team hanteren bij de ontwikkeling van VO Rijk.

Kiske de Leest Projectleider Vorderingenoverzicht Rijk

Principes van Team VO Rijk​

In de vorige nieuwsbrief hebben we al iets ‘verteld’ over de werkwijze van Team VO Rijk. De principes die we hanteren bij ontwerp en ontwikkeling van VO Rijk zijn direct verbonden met deze werkwijze. Deze principes lichten we dan ook graag verder toe.

Gebruiker Centraal​

Gebruiker Centraal is een community van en voor mensen die werken aan de dienstverlening of communicatie van de overheid. Mensgericht denken en ontwerpen staat centraal in deze community. We hanteren de door hen geformuleerde ontwerpprincipes bij de ontwikkeling van VO Rijk:

1. Zet de gebruiker centraal
2. Wees pas tevreden als je gebruiker tevreden is
3. Maak het eenvoudig voor de gebruiker
4. Ga uit van feiten, niet van aannames
5. Wees transparant en deel je kennis

Meer over deze principes lees je hier.

Common Ground​

Common Ground is de breed gedragen visie van flexibel, eenvoudig, en slim ingerichte informatievoorziening, zodat data-gedreven en flexibel kan worden ingespeeld op maatschappelijke opgaven. En zodat burgers en ondernemers passende dienstverlening, regie op eigen gegevens en transparantie over datagebruik krijgen.

De principes van deze informatiekundige visie kun je hier bekijken.

API strategie van de Nederlandse overheid​

De API strategie van de Nederlandse overheid bevat afspraken en standaarden om API’s te ontwerpen, te beveiligen, toegankelijk te maken en te gebruiken. Het toepassen van deze afspraken en standaarden door aanbieders vergemakkelijkt het gebruik van API’s voor afnemers. In het geval van VO Rijk zijn deze afnemers de gebruikers, oftewel de burgers.

Meer over de API Strategie van de Nederlandse overheid vind je hier.

Deelnemende organisaties in beeld: CAK​

Sinds september 2023 ben ik, Lucien Versteeg, als technisch projectleider betrokken bij het VO Rijk-(web)app- project om het CAK te kunnen laten aansluiten. Voor het CAK is dit initiatief erg belangrijk. In alle regelingen die het CAK uitvoert (eigen bijdragen en premies voor de Wet maatschappelijke ondersteuning, Wet langdurige zorg, Zorgverzekeringswet)

krijgt het CAK dagelijks te maken met veel burgers die knelpunten hebben met het kunnen voldoen aan hun financiële verplichtingen. Alles wat de burger kan helpen met overzicht en inzicht moeten we aangrijpen. We zijn er immers voor de burger.

Het CAK is nu zo ver dat er wordt gestart met de bouw en testomgeving in het zogeheten Kubernetes, dat is het containerplatform waarop het CAK de ‘tussenlaag’ laat werken, om van daaruit de financiële bronsystemen aan te spreken voor de burger die dat via de VO Rijk-(web)app opvraagt. We hebben al een eerste ervaring opgedaan met dit platform in een ander project. Die ervaring komt ons nu erg goed van pas. We hopen nog dit jaar een eerste test te kunnen doen met de testomgeving van het VO Rijkteam.

Eerste VO Rijk Tech Inspiratiedag​

Op woensdag 4 september organiseerde Team VO Rijk, samen met de CRI-partners die aansluiten op het overzicht, de eerste Tech Inspiratiedag. Op deze dag zijn we met betrokken architecten, analisten en DevOps-teams van de bronorganisaties samengekomen om van elkaar te leren en om ervaringen te delen.

Het DevOps Team Antraciet van het CJIB heeft een inkijkje gegeven in de implementatie bij het CJIB en inzicht gegeven in de wijze waarop zij het FCID vullen vanuit de bronsystemen, onder andere met behulp van GraphQL. Daarna zijn we in kleinere groepen opgesplitst om enkele thema’s gedetailleerder te bespreken. Het was goed om eens bij te praten over VO Rijk en voor Team VO Rijk waardevol om op te halen wat er bij de verschillende partners speelt in relatie tot het aansluiten op VO Rijk.

In de middag zijn we na een hersenkrakend intermezzo (een pubquiz), met behulp van Open Space Technology verdergegaan op de basis die in de kleinere groepjes al was gelegd. De groepen bepaalden zelf waarop dieper werd ingegaan.

Na al dit harde werken, sloten we af met een informeel samenzijn en een goed gesprek.

Voor Team VO Rijk was de Tech Inspiratiedag zeer waardevol. We hebben erg veel beelden en nuttige suggesties en ideeën opgehaald bij de bronorganisaties. Ook de andere aanwezigen spraken uit dat deze dag zeer nuttig was. En daarnaast ook zeer plezierig: fijn om elkaar te leren kennen en elkaar wat langer te kunnen spreken. Het is dan ook zeker niet de laatste Tech Inspiratiedag geweest…

Van de gebruiker​

In de afgelopen periode hebben we het gebruikersonderzoek van VO Rijk gefocust op het inzichtelijk maken van het feit dat in het vorderingenoverzicht (nog) niet alle gegevens worden getoond aan de gebruiker. Dit kan verschillende oorzaken hebben. Zo kan het zijn dat de gegevens nog worden opgehaald (‘in progress’), dat de gebruiker bepaalde organisaties niet heeft geselecteerd, dat een bronorganisatie het betreffende type betalingsverplichting nog niet ontsluit of dat er ergens een storing is.

Samen met ontwerpers, onderzoekers en burgers kijken we naar de manier waarop we in deze gevallen aan de gebruiker duidelijk maken wat er speelt. Zo komen we in enkele iteraties tot een ontwerp waarin we op een begrijpelijke en intuïtieve manier aan de gebruiker duidelijk maken wat er aan de hand is.

Het feit dat gegevens niet compleet zijn, wil niet per se zeggen dat er iets ‘mis’ is. Het ontbreken van bepaalde gegevens in de applicatie beschouwen we als een ‘fact of life’. Het gebruikersonderzoek helpt ons om de gebruiker hier op een heldere en effectieve manier over te informeren.

Het ‘Minimal Viable Product’​

Een ‘Minimum Viable Product’ (MVP) is de eerste versie van een product of dienst, die zo vroeg mogelijk in het ontwikkelproces wordt uitgerold naar de gebruiker. Het doel is om daarmee zo snel mogelijk feedback te krijgen. Deze feedback is nodig om belangrijke vervolgstappen in de ontwikkeling van de dienst te kunnen nemen.

Maar wanneer is de dienst VO Rijk ‘goed genoeg’ om aan een gebruiker aan te bieden? Of op zijn minst beschikbaar te maken voor een kleine groep vroeggebruikers? Om deze vraag te kunnen beantwoorden, heeft Team VO Rijk in kaart gebracht wat er nog moet gebeuren voor het overzicht kan worden aangeboden aan minimaal één gebruiker die zijn of haar eigen gegevens opvraagt. Het ontwikkelteam heeft, op basis van de ervaringen van de afgelopen periode en de onderzoeken onder potentiële gebruikers, vastgesteld dat de volgende zaken essentieel zijn om het MVP te toetsen:

Duidelijk overzicht beschikbaar​

Er zijn vorderingen beschikbaar uit één cluster van minimaal twee bronorganisaties. De financiële en betalingsverplichtingen van deze vorderingen zijn inzichtelijk. Het is mogelijk om achterstallige vorderingen te onderscheiden.

Veilige toegang geregeld​

Er is een DigiD-koppeling voor identiteitsverificatie, pincodebeveiliging met herstelmogelijkheid en alle betrokken partijen voldoen aan de veiligheidsstandaarden.

Essentiele functies aanwezig​

Er is duidelijke onboarding, mogelijkheid tot contact, afhandeling van storingen en foutmeldingen.

Randvoorwaarden ingevuld​

Er is een succesvolle ketentest uitgevoerd en het beheer van applicatie en stelsel zijn belegd.

Deze definitie van het MVP heeft voor het ontwikkelteam van VO Rijk als belangrijk doel, te weten welke onderdelen en taken de komende tijd moeten worden opgepakt en afgerond. Ze staat in die zin tot op zeker hoogte los van de strategie van lanceren van de applicatie. Daarbij komen ook andere aspecten kijken.

Extra grand demo over gebruikersonderzoek​

Het gebruikersonderzoek speelt een prominente rol in het project VO Rijk. Zoals je in het eerste artikel kunt lezen, stellen we de gebruiker en zijn leefwereld centraal bij alles dat we ontwerpen en ontwikkelen. Graag laten we zien hoe we dit onderzoek uitvoeren, wat concrete resultaten zijn en hoe we met die resultaten omgaan in het project.

Vandaar dat we op dinsdag 19 november om 11:00 uur een extra, ingelaste grand demo organiseren, volledig gericht op het gebruikersonderzoek.

De reguliere grand demo's vinden eens in de drie maanden plaats, op een donderdag van 10:00 tot 11:00 uur. We hebben er dit jaar al drie mogen organiseren. De laatste grand demo van het jaar vindt plaats op 5 december!

Wil je graag meekijken met ons project, maar staan de grand demo's nog niet in je agenda? Stuur dan een bericht aan projectleider Kiske de Leest. Je ontvangt dan een uitnodiging met daarin de link naar de onlinebijeenkomst.

Even voorstellen: Daan Horn​

En toen was het mijn ‘moment of fame’... Nou, mijn naam is Daan Horn. Opgegroeid in Twente en na een tijd in het Gooise Hilversum en Huizen gewoond te hebben, ben ik zo'n 5 jaar geleden verhuist naar de rust en ruimte van het mooie buitengebied bij Wekerom. Oftewel, ik ben nu halverwege geeindigd. Qua dieren is het bij mijn vriendin Wicky en mijzelf een gezellige boel, want we hebben naast 2 honden en 3 katten ook een, pak ‘em beet, 30 kippen.

Dat heeft iets met Wicky te maken, want ze is dierenarts. Hoewel ik lange tijd honkbal heb gespeeld op acceptabel niveau, hou ik het nu vooral bij motorrijden en wat houtbewerking (beginner) ter ontspanning.

Begin dit jaar ben ik aangehaakt op het project Vorderingenoverzicht Rijk en daar mag ik mij als backend developer vermaken, waarbij ik het ook vooral niet schuw om mee te helpen met de CI/CD, containers en hier en daar wat frontend werk. Tevens doe ik mijn best om de bronorganisaties met technische onderwerpen te helpen. Mocht je dus vragen (of opmerkingen) hebben, ik help graag!

Jaargang 2024, Nummer 10, 2 juni 2024

Beste lezer, De afgelopen maanden hebben we veel vooruitgang geboekt met het ontsluiten van gegevens bij bronorganisaties. Het CJIB is klaar voor het ontsluiten van de gegevens aan het VO Rijk en ik verwacht dat dat binnen enkele weken gerealiseerd gaat worden. Dit jaar komt al het harde werk van de afgelopen jaren samen en zien we tastbare resultaten.

Daarnaast hebben we als programma ook de opdracht gekregen om de samenwerking met gemeenten verder te verkennen. Dit biedt geweldige kansen om onze diensten nog beter op elkaar af te stemmen en samen te werken aan een efficiëntere en effectievere dienstverlening voor onze burgers. Hoewel we dit jaar de focus houden om ervoor te zorgen dat de rijks partijen gaan aansluiten, willen we niet wachten met de gesprekken met de gemeenten. Komende maanden gaan we spreken we met gemeenten, VNG en it leveranciers hoe we deze aansluiting voor elkaar gaan krijgen.

Maarten van Zaane Hoofd Overheidsincasso & CRI Centraal Justitieel Incassobureau

Gebruikersonderzoek​

Gebruikersonderzoek speelt een centrale rol in de ontwikkeling van het VO Rijk. In het meest recente onderzoek, dat plaatsvond gedurende meerdere sprints (met in elke sprint een duidelijk doel), hebben we gekeken naar de volgende onderzoeksvraag:

Hoe kunnen we gebruikers duidelijk maken dat de getoonde data beperkt is?

Er zijn verschillende scenario’s denkbaar waarin het vorderingenoverzicht niet alle informatie rond openstaande vorderingen kan laten zien. Denk hierbij aan de mogelijkheid van een storing bij een bronorganisatie of het gegeven dat niet alle vorderingen van een organisatie worden ontsloten omdat de bronorganisatie nog in het proces van ontsluiten van alle vorderingen zit.

Alle mogelijke situaties hebben we in kaart gebracht, vervolgens hebben we in meerdere iteraties, samen met gebruikers, gekeken op welke wijze we deze situaties het beste kunnen tonen aan de gebruiker.

Uit de eerste ontwerp-iteratie bleek dat de kleuren geassocieerd werden met de kleuren van de iconen in het overzicht. Ook werd de voortgangsbalk niet goed begrepen en werd er (mede daardoor) snel voorbij gescrold. In een tweede iteratie is het geheel minder alarmerend gemaakt. Er is gezocht naar een oplossing om de boodschap over te brengen dat ‘het overzicht nog niet compleet is’. Die boodschap blijkt nu beter over te komen.

Wel is het ‘waarom’ niet altijd duidelijk in het scherm ‘Bekijk details’, en zoeken gebruikers naar handelingsperspectief (‘Wat moet ik nu doen om het compleet te maken?’). Van de verschillende suggesties voor oplossingen die zijn getest, blijkt met name het ontvangen van meldingen bij een antwoord van een bronorganisatie kansrijk te zijn. Bovendien zien gebruikers in meerdere situaties het nut van notificaties.

Bekeken vanuit de grondhouding dat beperkte informatie ‘onderdeel van het leven is’, nemen we uit het onderzoek de volgende leerpunten mee:

• We communiceren duidelijk, maar niet alarmerend, wanneer het overzicht niet compleet is.
• We maken direct duidelijk dat dit niet ‘de schuld’ van de gebruiker is.
• Waar mogelijk communiceren wat het beschikbare handelingsperspectief is.

Al met al hebben is ook dit onderzoek weer een mooi voorbeeld hoe we het Vorderingenoverzicht Rijk samen met burgers ontwikkelen tot een bruikbare dienst, die aansluit bij de leefwereld van deze burgers.

Hoe werkt team VO Rijk?​

Ondertussen werken we met Team VO Rijk al een hele tijd aan een betrouwbaar, veilig en eenvoudig overzicht van betalingsverplichtingen aan overheidsorganisaties. Daarbij hanteren we een werkwijze die weliswaar niet uniek is, maar wel bijdraagt aan de kwaliteit en waarde die we graag willen bieden aan burgers. Onderstaande afbeelding laat kort zien wat die werkwijze inhoudt.

Naast deze werkwijze, hanteren we ook de principes van Gebruiker Centraal (Gebruiksvriendelijkheid, gemak en meerwaarde voor de gebruiker), Common Ground (data bij de bron, scheiding van data en processen) en de Nederlandse API Strategie.

Stand van zaken aansluiten van CRI-partners​

We staan voor een spannende periode. In de komende weken verwachten we dat de eerste vorderingen worden ontsloten naar de demo-omgeving van het Vorderingenoverzicht Rijk. Begin juni heeft het CJIB een succesvolle interne end-to-end-test uitgevoerd. Van de bron tot de voordeur, zeg maar. Het daadwerkelijk laten ophalen van deze vorderingen door de dienst VO Rijk vormt nu de laatste stap in dit proces.

Daarnaast onderzoekt DUO hoe de componenten, die nu draaien op een R&D-omgeving, kunnen worden geïmplementeerd in de reguliere OTAP-omgeving. Snel daarna kunnen ook de eerste DUO vorderingen naar het VO Rijk worden ontsloten. Ook de Belastingdienst en RVO zijn gestart met het traject om de vorderingen te ontsluiten, en zijn al bezig met implementatie van de componenten van VO Rijk of bereiden deze implementatie nu voor. Ook CAK heeft de eerste stap gezet in de voorbereidingen voor het ontsluiten van data naar de demo-omgeving. SVB en UWV starten einde van dit jaar en zullen in 2025 de eerste vorderingen ontsluiten.

We kunnen, samen met de bronorganisaties, niet wachten tot we de eerste vorderingen daadwerkelijk in het vorderingenoverzicht kunnen zien.

Hoe staan we ervoor in 2024?​

We hebben als ontwikkelteam een aantal doelen gesteld die we in 2024 willen bereiken. Deze doelen vind je in onderstaande afbeelding. Als we kijken naar de mate waarin we het doel hebben bereikt, dan is het beeld als volgt:

Grosso modo kunnen we stellen dat we mooi op schema liggen om de doelen dit jaar succesvol te behalen.

Grand demo's​

Ook in 2024 laten we als team ieder kwartaal aan iedereen die geïnteresseerd is zien, waar we mee bezig zijn (geweest). Eens in de drie maanden, op een donderdag van 10:00 tot 11:00 uur, organiseren we online een zogenaamde Grand Demo.

Tijdens de Grand Demo nemen we de aanwezigen mee in de ontwikkelingen van het Vorderingenoverzicht Rijk. Dit jaar zullen we dat doen op de volgende momenten:

• Donderdag 26 september
• Donderdag 5 december

Wil je graag meekijken met ons project, maar staat de afspraak nog niet in je agenda? Stuur dan een bericht aan projectleider Kiske de Leest, via k.deleest@cjib.nl. Je ontvangt dan een uitnodiging met daarin de link naar de online bijeenkomst.

Even voorstellen: Zamir​

Mijn naam is Zamir Amir en samen met mijn vrouw en drie kinderen wonen wij in Nootdorp. Als software engineer ben ik vanaf het begin betrokken bij het project Vorderingenoverzicht Rijk. Ook tijdens het voortraject, toen het overzicht ontstond als onderdeel van het project ‘De Blauwe Knop’, was ik betrokken.

Als full stack software engineer werk ik aan zowel de front-end als de back-end van de softwareoplossingen. Ik ben gedreven om verschillende technologieën met elkaar te verbinden en zo integraties te realiseren. Mijn werk is niet alleen een beroep, maar een echte passie waar ik elke dag energie uit haal.

In mijn vrije tijd vind ik het dus ook heerlijk om me te verdiepen in innovaties binnen de softwarewereld. Nieuwe ontwikkelingen en ideeën inspireren mij, waarna ik deze kennis ook weer kan toe passen in mijn werk. Daarnaast ben ik regelmatig te vinden in de sportschool, waardoor ik gelukkig nog wel van mijn bureaustoel af kom, en geniet ik volop van de momenten met mijn gezin en familie.

Jaargang 2024, Nummer 9, 12 april 2024

Dit is alweer de negende editie van de nieuwsbrief van het Vorderingenoverzicht Rijk. Dat betekent dat we nu zo’n twee jaar bezig zijn met het project. Als we kijken naar wat we hebben bereikt, en waar wij en de aansluitende partijen nu mee bezig zijn, dan hebben we hele grote stappen gemaakt.

Van een aantal stappen lees je in deze nieuwsbrief meer over de huidige status. Dat is het werk dat nu onderhanden is. Maar er is ook al zoveel werk verzet en, nog belangrijker, zoveel werkends opgeleverd! We hebben een werkende mobiele app, een werkende webversie en een werkend stelsel. Op dit moment zijn vijf bronorganisaties (Belastingdienst, CJIB, DUO, RVO en Dienst Toeslagen) aan het werk om aan te sluiten op het overzicht, terwijl CAK is gestart met de voorbereiding.

Ook in de modellering van de vorderingen die door deze organisaties worden aangeboden zijn flinke stappen gemaakt, zoals je verderop kunt lezen. Dat is geen kleine opgave. We ontwikkelen een model waarin we alle betalingsverplichtingen die een burger bij de overheid kan hebben, ‘kwijt kunnen’.

Daarnaast hebben we de standaarden die we, in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken, hebben ontwikkeld vastgelegd in een zogenaamde formele beschrijving. Daarin is beschreven hoe het stelsel van Vorderingenoverzicht Rijk werkt op het gebied van techniek en afspraken.

Het voelt soms alsof we met een groot aantal chef-koks en souschefs een heerlijke maaltijd aan het klaarmaken zijn op een gasfornuis met 12 pitten. Bakken, braden, warmhouden, kneden, opdienen. Ondertussen laten we mensen al proeven van onze probeersels, zodat we op basis van hun ervaring nog ingrediënten kunnen toevoegen of juist weglaten. Op die manier kunnen we straks met vertrouwen het eindresultaat opdienen aan alle burgers van Nederland.

Kiske de Leest Projectleider Vorderingenoverzicht Rijk

Vorderingencatalogus​

Om in het vorderingenoverzicht verschillende typen financiële verplichtingen begrijpelijk te kunnen presenteren aan gebruikers, is in het stelsel van Vorderingenoverzicht Rijk een compleet overzicht nodig van alle financiële verplichtingen van de overheid.

Hiermee kunnen we burgers beter inzicht geven wat elk type betalingsverplichting betekent en op basis van welke wetgeving deze is opgelegd.

Dat overzicht noemen we de ‘vorderingencatalogus’. We zijn nu volop bezig om die catalogus te vullen met informatie over vorderingen die de overheidsorganisaties naar het overzicht gaan ontsluiten. We zijn daarbij gestart met de vorderingen die als eerste op de rol staan, volgens de planningen van de verschillende samenwerkende CRI partijen.

Op vorijk.nl vind je het overzicht en de laatste stand van zaken. We laten zien hoe ver we zijn met het modelleren en met de daadwerkelijke implementatie, zowel aan de kant van de VO Rijk applicatie als aan de kant van de bron.

Één van de meest voorname zaken die we per vordering in kaart brengen, zijn de scenario’s van een vordering. Een vordering kan afhankelijk van enkele factoren als tijd, betalingen en verhogingen, zich op verschillende manieren ontwikkelen. Al deze scenario’s moeten op een begrijpelijke manier aan burgers worden getoond worden in het vorderingenoverzicht.

Digilab​

Het project Vorderingenoverzicht Rijk neemt deel aan Digilab, een innovatiewerkplaats van de digitale overheid. Of beter gezegd: een platform voor innovatieve projecten die voor, of met de overheid werken.

Samen met deze projecten werkt Digilab aan het versterken van de technische samenwerking binnen de overheid en het verantwoord delen van data. In het geval van VO Rijk gaat het om het delen van data door overheidsorganisaties met de burger.

Digilab vormt een community van projecten die van elkaar leren en samenwerken aan de verschillende opgaven. Vraagstukken die voor meerdere projecten spelen worden zo in gezamenlijkheid aangepakt en opgelost.

Voor VO Rijk betekent dit dat, naast deze samenwerking met andere projecten, ook gebruik gemaakt kan worden van de online samenwerkingsomgeving van Digilab. Daarnaast maken we gebruik van de testomgeving op de hosting-omgeving van Digilab. Tot slot is het prettig dat Digilab ook een fysieke ruimte heeft waar kan worden (samen)gewerkt.

Digilab biedt het projectteam van VO Rijk nu al een vruchtbare samenwerking waar alle betrokkenen in het project uiteindelijk de vruchten van plukken.

Pentest rapport​

In 2023 hebben we een zogenaamde pentest laten uitvoeren op (de demo-omgeving van) het Vorderingenoverzicht Rijk. Met deze test wordt inzichtelijk gemaakt waar de risico's en kwetsbaarheden van de systemen liggen en op welke wijze deze (reeds) zijn gemitigeerd.

Door middel van de test kunnen we versterkingen aan de beveiliging gericht doorvoeren. Bij de ontwikkeling van het VO Rijk passen we nadrukkelijk de principes van privacy en security by design toe. Dit is één van de redenen waarom we een de oplossing niet achteraf laten toetsen, maar al tijdens de ontwikkeling. Op die manier kunnen we bijsturen voordat de volledige implementatie heeft plaatsgevonden.

Het ontwikkelteam had een substantieel aantal risico’s reeds in beeld. Daarnaast heeft de pentest een aantal waardevolle nieuwe inzichten opgeleverd. Ook niet onbelangrijk: de resultaten bieden ook de juiste basis om prioriteit te geven aan deze onderwerpen in de ontwikkeling van het VO Rijk. Productwaarde is namelijk leidend in de volgorde waarin onderwerpen worden opgepakt.

Het rapport zelf kent een bepaalde (departementale) vertrouwelijkheid, waardoor het niet in zijn geheel gepubliceerd kan worden. We hebben de samenvatting van het rapport met de essentie van alle bevindingen en maatregelen, voorzien van aanvullende informatie en context, echter wel gepubliceerd op vorijk.nl. Door deze oplegger te delen, laten we zien dat we transparant en open werken. Dit draagt bij aan veiligere software voor burgers en organisaties.

Standaard en stelsel​

In het afgelopen kwartaal is ook hard gewerkt aan de formele beschrijving van de standaarden die binnen het project zijn ontwikkeld. Deze worden door (het stelsel van) het Vorderingenoverzicht Rijk gebruikt voor de ontsluiting van de gegevens - van de bron naar de burger.

Het betreft twee standaarden:

1. Blauwe Knop Connect; de generieke standaard voor het onderdeel ‘Verbinden’
2. Vorderingenoverzicht Rijk; standaarden voor de onderdelen 'Verstrekken' (gegevensdienst VO Rijk) en 'Verzamelen' (gegevensstandaard)

Van de standaard Blauwe Knop Connect is een eerste versie beschikbaar op vorijk.nl. De formele beschrijving van de standaard Vorderingenoverzicht Rijk wordt momenteel afgerond.

Voor de complexere vraagstukken rondom versleuteling is een cryptograaf bij het project aangesloten die helpt met het beschrijven van de standaard. Deze werkzaamheden hebben ook enkele verbeteringen opgeleverd voor het overzicht, de implementatie hiervan wordt momenteel afgerond.

Hoe spreken we burgers aan?​

In het eerste kwartaal van dit jaar heeft onze gebruikersonderzoeker Ruben gesprekken gevoerd met twee (oud-)cursisten van stichting Lezen & Schrijven, die als ‘taalambassadeurs’ meewerken aan de ontwikkeling van het Vorderingenoverzicht Rijk.

Deze taalambassadeurs kunnen vanuit hun eigen ervaringen duidelijk maken hoe ingewikkeld het leven is als je basisvaardigheden als lezen of schrijven onvoldoende beheerst. De taalambassadeurs hebben de applicatie met Ruben doorlopen en hun commentaar geleverd op, en suggesties gedaan voor de teksten en terminologie in het Vorderingenoverzicht Rijk.

Mede op basis van deze waardevolle input is een specialist op het gebied van contentcreatie voor mobiele applicaties aan het werk gezet om de bestaande teksten, die al door verschillende kennishouders zijn gewogen, tegen het licht te houden. Op basis van zijn expertise zal hij een nieuwe iteratie van de content opleveren. Uiteraard wordt deze content vervolgens weer getoetst met onze (test)gebruikers.

Aansluitende partijen in beeld: CJIB​

Sinds mei 2023 ben ik, Anton Anema, als projectmanager, naast het uitvoeren van de nodige LCM opdrachten, verantwoordelijk voor de aansluiting van het Centraal Justitieel Incassobureau op het Vorderingenoverzicht Rijk.

Om het CJIB succesvol te kunnen aansluiten op het Vorderingenoverzicht Rijk is bij ‘team Antraciet’ de opdracht neergelegd om hier invulling aan te geven. Dit DevOps team ontwikkelt en beheert Java services in het domein Persoonsbeelden & Zaakinformatie. Dit domein is binnen het CJIB verantwoordelijk om op een eenduidige manier de verschillende databronnen te ontsluiten, zodat er een eenduidig beeld van een persoon inclusief zijn zaken kan worden gegeven.

De ontsluiting van de eerste databronnen voor het Vorderingenoverzicht is inmiddels geregeld en op basis hiervan kunnen we nu het zogenaamde ‘financial claims document’ aanmaken. Momenteel wordt er samen met het team dat de generieke algemene voorzieningen levert vanuit het overkoepelende project, hard aan gewerkt om de ontsluiting naar de app te regelen, zodat we binnenkort de eerste volledige testen kunnen gaan uitvoeren.

Grand demo's​

Ook in 2024 laten we als team ieder kwartaal aan iedereen die geïnteresseerd is zien, waar we mee bezig zijn (geweest). Eens in de drie maanden, op een donderdag van 10:00 tot 11:00 uur, organiseren we online een zogenaamde Grand Demo.

Tijdens de Grand Demo nemen we de aanwezigen mee in de ontwikkelingen van het Vorderingenoverzicht Rijk. Dit jaar zullen we dat doen op de volgende momenten:

• Donderdag 13 juni
• Donderdag 26 september
• Donderdag 5 december

Wil je graag meekijken met ons project, maar staat de afspraak nog niet in je agenda? Stuur dan een bericht aan projectleider Kiske de Leest, via k.deleest@cjib.nl. Je ontvangt dan een uitnodiging met daarin de link naar de online bijeenkomst.

Even voorstellen: Kiske de Leest, projectleider​

Ik ben Kiske de Leest, projectleider van Vorderingenoverzicht Rijk. Anders dan mijn voornaam misschien doet vermoeden, ben ik geen Fries, maar Brabander. Dat is dan ook waar ik woon, in het pittoreske, Anton-Pieck-achtige Boxtel, samen met mijn vrouw en 2 zoons van 8 en 14 jaar oud. Het gezin wordt gecompleteerd door labrador Lily (die wel Friese roots heeft) en kater Raaf. Op het sportieve vlak hou ik van hardlopen, volleybal, basketbal en darten. Maar vooral ook hou ik van (pub)quizzen, zowel het maken daarvan als het deelnemen eraan. En nee, niet aan een quiz die ik zelf heb gemaakt….

Sinds 2022 ben ik als projectleider betrokken bij het project Vorderingenoverzicht Rijk. Ik kan echt stellen dat dit project, in mijn meer dan 25 jaar ervaring als projectleider, by far het gaafste project is waar ik bij betrokken ben geweest. Dat komt in de eerste plaats door de grote maatschappelijke waarde van het project en het verschil dat we gaan maken met het Vorderingenoverzicht Rijk. Ik geloof daar echt in.

Daarnaast werken we met een heel leuk team dat gedreven wordt door de juiste motivatie (“we gaan heel veel mensen echt helpen”), aan een bijzonder innovatief project, zowel qua technologie als werkwijze en aanpak. En niet in de laatste plaats maakt de samenwerking met zoveel overheidspartijen, die allemaal hun beste beentje voortzetten, dat dit project voor mij voelt als een groot cadeau met een strik eromheen. Ik kan dan ook niet wachten tot het moment dat we dat cadeau, samen met heel veel andere mensen, ook echt kunnen gaan uitpakken!

Jaargang 2024, Nummer 8, 25 januari 2024

In het tweede deel van 2023 werd ik de trotse moeder van mijn tweede zoon! In de laatste weken van mijn verlof boekte ik een vakantie. Zittend bij het reisbureau werd gevraagd naar het BSN van mijn kinderen. De jongste heeft nog geen paspoort en de medewerker van het reisbureau verwees me naar de geboorteakte van de gemeente voor het BSN.

Er is natuurlijk een veel snellere oplossing om dit nummer te vinden: De MijnGegevens App van de overheid. Hierin kun je niet alleen snel je eigen BSN en dat van je kinderen of ouders vinden, maar bijvoorbeeld ook je kenteken. Weer handig bij de parkeerautomaat. Ik vind het een prettige, toegankelijke app en eigenlijk ook een hele vanzelfsprekende vorm van overheidsdienstverlening. Mag je van de overheid immers niet verwachten dat het eenvoudig inzicht geeft in de gegevens die ze van je heeft?

In het laatste kwartaal van 2023 waren er verkiezingen. We weten nog niet wat de formatie ons gaat brengen. Wat we wel weten is dat niet alleen bestaanszekerheid, maar ook betere kwaliteit van overheidsdienstverlening, van links tot rechts en van conservatief tot progressief 'populaire' thema's zijn. Het Vorderingenoverzicht Rijk raakt aan beide onderwerpen. In deze nieuwsbrief leest u hoe het VO Rijk zo ingericht wordt dat het mensen helpt om grip te krijgen op hun financiën. Daarnaast ontdekt u ook op welke manieren we het VO Rijk beschikbaar en gebruikersvriendelijk maken: het is de bedoeling om het VO Rijk via meerdere kanalen aan te bieden en zo iedereen die dat wil inzicht te bieden in zijn of haar betalingsverplichtingen.

Na bijna vijf maanden verlof klinkt het nog steeds heel logisch: een eenvoudig, veilig en actueel overzicht in je betalingsverplichtingen aan de overheid. Zoals wel vaker is dit 'gemakkelijker gezegd dan gedaan'. We zijn er natuurlijk nog niet. Maar ik ben blij om te zien dat er grote stappen zijn gezet in de ontwikkeling van het VO Rijk. Het is belangrijk om nu gezamenlijk door te pakken en met het VO Rijk een kwalitatief hoogwaardige overheidsdienst neer te zetten.

Sianne van Rhee
Programmamanager CRI

Eén vorderingenoverzicht, meerdere platformen​

Het afgelopen kwartaal hebben we hard gewerkt om het vorderingenoverzicht op drie verschillende platformen beschikbaar te maken: voor smartphones op iOS en Android, en voor laptops en computers als webversie in een browser. We bouwen aan één vorderingenoverzicht dat op eenzelfde wijze te gebruiken is via verschillende platformen. Dat is vanaf dit kwartaal het geval: nieuwe en doorontwikkelde functionaliteiten zijn nu beschikbaar via alle platformen.

Met de introductie van de webversie krijgen we te maken met nog meer verschillende schermgroottes waarop gebruikers het vorderingenoverzicht bekijken. Vandaar dat we dit kwartaal er ook voor hebben gezorgd, dat het overzicht goed te gebruiken is op schermen van allerlei afmetingen. De applicatie is volledig schaalbaar (‘responsive’), waarbij de interface zich aanpast aan de grootte van het scherm. Bekijk hieronder hoe dit in de praktijk eruit.

Selecteren van organisaties​

Eén van de functionaliteiten die in het afgelopen kwartaal is doorontwikkeld biedt de mogelijkheid om te selecteren van welke organisaties gegevens worden opgehaald en getoond binnen het vorderingenoverzicht. De wijze waarop dit onderdeel van de dienst tot stand is gekomen, is een mooi voorbeeld van de manier waarop het vorderingenoverzicht ontwikkeld wordt: samen met de (toekomstige) gebruikers. Meerdere versies van de functionaliteit zijn door hen getest. Aan de hand van de ontvangen feedback zijn de behoeften van deze gebruikers in kaart gebracht en verwerkt in de uiteindelijke variant van de functionaliteit die inmiddels geïmplementeerd is. Hiernaast zie je één van de schermen uit die definitieve versie. In dit scherm tonen we een lijst met alle beschikbare organisatie waar informatie opgehaald kan worden. De gebruiker kiest er voor om alle organisaties in het overzicht te laden óf maakt handmatig een selectie. Wanneer één of meerdere organisaties niet worden geselecteerd, waarschuwen we de gebruiker meerdere keren om te verifiëren dat dit een bewuste keuze is. Zo voorkomen we dat er onbewust vorderingen gemist worden.

2024: een blik op de toekomst​

Het komende jaar lijkt een mooi jaar te worden voor het Vorderingenoverzicht Rijk. De eerste vorderingen van bronorganisaties CJIB en DUO worden in de eerste helft van het jaar ontsloten op de demo-omgeving.

Het gaat hier om testgegevens, maar evengoed zetten we samen met die organisaties daarmee een mooi stap. We ontsluiten voor het eerst gegevens vanuit de bron, uit het landschap van die bron. In de loop van het jaar ontsluiten we meer en meer vorderingen uit verschillende bronnen en van verschillende organisaties.

We zorgen dat al die verschillende (soorten) vorderingen getoond kunnen worden in het overzicht. Niet elke vordering is hetzelfde: de componenten, het verloop in de tijd en de mogelijke scenario’s die een vordering doorloopt, kunnen verschillen. Daarom leggen we elke soort vordering op het raamwerk van het gegevensmodel van het VO Rijk. Vervolgens zorgen we dat de vordering in het model past en getoond kan worden in het overzicht. En als dit onverhoopt niet lukt, dan kijken we hoe we het model kunnen wijzigen zodat deze weer aansluit bij de werkelijkheid en de leefwereld van de gebruiker. Het allerbelangrijkste is dat we hier die leefwereld van de burger in het oog houden. Want in díe leefwereld moeten zij het overzicht kunnen herkennen en gebruiken.

Update gebruikersonderzoek​

In het laatste kwartaal van 2023 is in het kader van het gebruikersonderzoek in kaart gebracht wat iemand die geen grip heeft op zijn of haar financiën, nodig heeft om van de stress af te komen. Welke stappen onderneemt iemand om weer grip te krijgen op de situatie? Op basis van deze input zijn de zogenaamde ‘jobs to be done’ in kaart gebracht. We hebben alle stappen die iemand zet om tot het gewenste eindresultaat (‘grip op de eigen financiën’) te komen in kaart gebracht. Dit geeft een goed beeld van de behoeften van onze gebruikers. Enkele voorbeelden van die jobs zijn weergegeven in de afbeelding hierboven. Het betreft een detail van het gehele overzicht; enkele van de stappen die iemand zet. Elk van die stappen kent een aantal jobs die de persoon uitvoert. Vervolgens hebben we gekeken hoe en bij welke stappen het VO Rijk kan helpen. Bijvoorbeeld door inzage te verschaffen in noodzakelijke informatie of door de mogelijkheid te bieden de betreffende actie direct uit te voeren vanuit het overzicht. Op deze manier past het VO Rijk echt in de leefwereld van de burger.

We hebben deze ‘jobs to be done’ niet alleen in kaart gebracht voor burgers met beperkte grip op eigen financiën, maar ook voor personen die juist wel grip. Zij hebben als doel om te checken dat ’t goed zit. Ook voor hulpverleners, die als doel hebben om mensen te begeleiden naar financiële stabiliteit, hebben we de jobs op een rijtje gezet. Je kunt de volledige platen hier bekijken.

Grand demo’s in 2024​

Ook in 2024 laten we als team ieder kwartaal aan iedereen die geïnteresseerd is zien, waar we mee bezig zijn (geweest). Eens in de drie maanden, op een donderdag van 10:00 tot 11:00 uur, organiseren we online een zogenaamde Grand Demo.

Tijdens de Grand Demo nemen we de aanwezigen mee in de ontwikkelingen van het Vorderingenoverzicht Rijk. Dit jaar zullen we dat doen op de volgende momenten:

• Donderdag 21 maart
• Donderdag 13 juni
• Donderdag 26 september
• Donderdag 5 december

Wil je graag meekijken met ons project, maar staat de afspraak nog niet in je agenda? Stuur dan een bericht aan projectleider Kiske de Leest, via k.deleest@cjib.nl. Je ontvangt dan een uitnodiging met daarin de link naar de online bijeenkomst.

Even voorstellen: Reinout Tiekstra, senior onderzoeker​

Mijn naam is Reinout Tiekstra. Ik woon met mijn gezin in Groningen. Vanuit het raam van mijn thuiswerkplek kijk ik uit op het hoofdkantoor van DUO. Ik heb er jarenlang gewerkt als digitaal strateeg. In een groot designteam werkte ik met en voor burgers, professionals en medewerkers aan het ontwerpen van waardevolle en gebruiksvriendelijke diensten. Sinds de start van het programma Clustering Rijksincasso ben ik vanuit DUO gedetacheerd bij het CJIB (trekker van het programma).

Met een andere functienaam maar in een vergelijkbare rol. In een ‘lean & mean’ team werk ik als senior onderzoeker met en voor burgers aan het ontwerpen van een op publieke waarden gebaseerde, vernieuwende, waardevolle en gebruiksvriendelijke dienst: het Vorderingenoverzicht Rijk.

Mocht u naar aanleiding van deze nieuwsbrief vragen hebben over het project Vorderingenoverzicht Rijk, neem dan contact op met projectleider Kiske de Leest k.deleest@cjib.nl.

Steeds meer mensen komen in financiële problemen. Er ontstaat een betalingsachterstand en voor je het weet, ben je het overzicht kwijt. Rekeningen stapelen zich ongeopend op op de deurmat. Met het Vorderingenoverzicht Rijk proberen we mensen te helpen door snel en eenvoudig een betrouwbaar overzicht te bieden van openstaande rekeningen en schulden bij overheidsorganisaties. Op die manier, weten mensen waar ze staan, en of er actie moet worden ondernomen. Of kun je met behulp van het overzicht iemand vragen om je te helpen. Het overzicht verschaft mensen een basis. Ze weten waar ze aan toe zijn en kunnen van daaruit werken naar een oplossing.

In deze nieuwsbrief laten we zien waar we als team de afgelopen tijd aan hebben gewerkt. Fijn dat je de tijd neemt om je te laten informeren over ons initiatief. De volgende grand demo is online op 14 september. Hopelijk zie ik je daar.

Kiske de Leest

Projectleider Vorderingenoverzicht Rijk

Nieuw detailscherm mobiele app​

Sinds de vorige nieuwsbrief zijn verschillende aanpassing gedaan in de (flow van de) mobiele app. Mede op basis van de uitkomsten van gebruikersonderzoek, zijn stappen gemaakt in de gebruiksvriendelijkheid van de app. Door met gebruikers door de app te lopen, krijgen we nuttige feedback over de beleving van gebruikers. Die feedback gebruiken wij dan weer, om de nodige aanpassingen in de app te doen. Die aanpassingen kunnen gelden voor bepaalde functionaliteit, voor hoe je navigeert door de app, maar ook voor de content; voor de manier waarop de gebruiker door de flow van de app begeleiden.

Een mooie stap die is gemaakt, is de verbetering van het detailscherm. In het nieuwe scherm wordt nu meer informatie getoond aan de gebruiker. Die verkrijgt hierdoor nog meer inzicht in de status van de vordering, en daarmee met mogelijke acties die hij of zij kan ondernemen.

Nieuw ontwerp app activatie flow​

Eén van de zaken die uit het gebruikersonderzoek naar voren kwam, was dat het proces van identificatie en authenticatie zoals dat in de eerste versie was ontworpen voor gebruikers moeilijk te begrijpen was. Dat vermoeden bestond al bij het team, en het was ook duidelijk dat dit proces een eerste versie was, die nog verder doorontwikkeld moest worden. Input van gebruikers uit eerdere onderzoeken hielp bij het ontwerpen van twee versies van een nieuwe flow. Beide versies zijn weer met gebruikers getoetst. Op basis van de resultaten van deze toetsing, is een nieuwe versie ontworpen, die is geïmplementeerd in de mobiele app.

Deze versie maakt gebruik van één partij waar je inlogt met DigiD om je digitale handtekening te legaliseren. Deze terminologie gebruiken we niet in de app, de term is onvoldoende duidelijk. We geven de gebruiker aan dat hij of zij de app kan activeren door in te loggen met DigiD. Daarna tonen we ter bevestiging de persoonsgegevens. Dat is ook een bevinding uit het gebruikersonderzoek. De gebruiker kan vervolgens starten met het maken van het overzicht.

Aansluitende partijen in beeld: RVO​

Sinds september 2022 ben ik, Johan Kooij, als adviseur en aanjager (samen met mijn collega Lennart Bakker) betrokken bij het Vorderingenoverzicht Rijk, de Betalingsregeling Rijk, de update van de Rijksincassovisie en intern RvO bij de overgang van het regeling gericht incasseren naar persoonsgericht incasseren.

Waar RvO zich, vanuit haar strategie, richt op het bedrijfsleven (Organisaties) stellen we toch op jaarbasis ongeveer 60.000 vorderingen in op burgers. Dit veelal vanuit de Identificatie en registratie dieren Identificatie en registratie dieren (rvo.nl) en het Dierengezondheidsfonds (DGF) Diergezondheidsfonds (DGF) (rvo.nl), maar ook vanuit subsidieregelingen, zoals bijvoorbeeld de SEPP, Subsidie Electrische Personenauto's Particulieren Subsidieregeling Elektrische Personenauto's Particulieren (SEPP) (rvo.nl)

Momenteel zitten we in de voorbereidende fase om aan te sluiten op het Vorderingenoverzicht Rijk; hier is sprake van een plezierige samenwerking met het projectteam VO Rijk. Deze aansluiting is naar verwachting in de 2e helft van 2024 gereed voor alle vorderingen welke RVO namens haar opdrachtgevers heeft op burgers. Daarnaast hopen we ons steentje bij te kunnen dragen aan de nog te bepalen en realiseren handelingsperspectieven, met als hoofddoel zo min mogelijk kostenverhoging en zo veel mogelijk sociaal incasseren.

Voor eventuele vragen stuur een mail aan: johan.kooij@rvo.nl.

Penetratietest en privacy scans​

n het afgelopen kwartaal is door het Security Operating Center van DUO, in opdracht van Team Compliance van CJIB, een penetratietest ('pentest') uitgevoerd op het Vorderingenoverzicht Rijk. Of beter: op de huidige setup zoals die draait op de demo-omgeving van Team VO Rijk. Een penetratietest is een toets van een applicatie of systeem op kwetsbaarheden; mogelijkheden die hackers in staat stellen om het systeem binnen te dringen.

We hebben DUO gevraagd om deze test uit te voeren in deze fase van ontwikkeling van VO Rijk, om zo vroeg mogelijk in het ontwikkeltraject zaken te kunnen toetsen, en uitkomsten mee te nemen in de ontwikkeling van het overzicht, zo die nog niet waren voorzien. Bovendien is het fijn om een aantal extra ogen op het protocol en de referentie-implementatie te hebben, om te constateren of de veiligheid van het VO Rijk op de juiste manier is geregeld.

De pentest heeft goede inzichten opgeleverd. Veel is al dik in orde, sommige van de bevindingen stonden al op het lijstje van Team VO Rijk. Ook hebben we een aantal nieuwe inzichten opgedaan, waarmee we de veiligheid van Vorderingenoverzicht Rijk nog verder kunnen verbeteren, en dus een nog betere dienst kunnen leveren aan burgers. We zijn dan ook erg blij met het eindresultaat en met de samenwerking met het team van DUO.

Naast een pentest, is op het gebied van security door het team Integrale Beveiliging van CJIB ook een quickscan gemaakt m.b.t. de informatiebeveiliging van VO Rijk. Er is over de hele lijn gekeken naar de verschillende onderdelen van VO Rijk (stelsel, mobiele app en de aansluiting van bronorganisaties (in dit geval als 'testcase' die van CJIB)). De quickscan geeft op basis van bestaande normering aan, in welke mate rekening moet worden gehouden met de verschillende aspecten van informatiebeveiliging. Hoog over kwam hieruit naar voren dat er op dit moment met die verschillende aspecten goed wordt omgegaan door VO Rijk. Ook deze quickscan is uitgevoerd op de demo-omgeving, wanneer het VO Rijk 'live' gaat, zal de scan opnieuw worden uitgevoerd.

Als laatste zijn zowel een privacy quickscan als een zogenaamde 'Gegevensbescherming- effectbeoordeling' uitgevoerd. Dat laatste is de Nederlandse naam voor wat ook wel een 'DPIA' wordt genoemd: een instrument dat kan worden ingezet om (vooraf) de privacy-risico's van gegevensverwerking in kaart te brengen. Ook deze toetsen zijn door de mensen van Integrale Beveiliging van CJIB uitgevoerd. De uitkomst van de quickscan luidt dat hoewel er gevoelige persoonsgegevens worden verwerkt in Vorderingenoverzicht Rijk, de manier waarop Privacy by Design is toegepast in het ontwerp en uitvoering deze risico's op dusdanige wijze mitigeren, dat er uiteindelijk enkele (zeer kleine) risico's over blijven. In de DPIA wordt op dit moment deze scan nader uitgewerkt, zodat onder andere de toepassing van Privacy by Desig en de randvoorwaarden voor veilige gegevensverwerking expliciet worden vastgelegd. De definitieve rapporten van deze beoordeling worden elk moment verwacht.

Update gebruikersonderzoek​

Het afgelopen kwartaal is er veel onderzoek gedaan met potentiële gebruikers van het Vorderingenoverzicht Rijk. Ruben, onze gebruikersonderzoeker, gaat wekelijks te rade bij burgers en hulpverleners om hun mening en beelden op te tekenen. Ruben haakt soms aan bij vragenuurtjes, inloopmomenten, of maakt afspraken met mensen één op één. Hij loopt dan samen met hen door het overzicht om te kijken hoe mensen de mobiele app ervaren.

In sommige gevallen betekent dat, dat hij breed uitvraagt over de 'flow' van de app: hoe ervaren mensen de schermen, de teksten en de uitleg die we gebruiken. Op deze manier hebben we al veel waardevolle bevindingen opgehaald samen met potentiële gebruikers en hulpverleners. Die gaan bijvoorbeeld over hoe we het overzicht tonen, welke categorieën daarin staan. Of over de manier waarop het overzicht wordt 'geladen': mensen willen niet wachten tot alle bronnen zijn bevraagd, maar de mogelijkheid hebben om te bekijken wat er al 'binnen' is. Eerder las je al over het 'activeren van de app', een onderdeel waar op dit moment de focus van het gebruikersonderzoek op ligt.

Grand demo's in 2023​

Zoals wellicht bekend, lichten we de voortgang van ons project graag toe in de grand demo's die we elk kwartaal organiseren voor iedereen die interesse heeft in ons initiatief. In een uur vertellen we niet alleen wat we hebben gedaan, maar laten we dat ook zien. Én we kijken vooruit naar het komende kwartaal.

De resterende grand demo's van 2023 vinden plaats van 10:00 tot 11:00 uur op de volgende data:

• Donderdag 14 september
• Donderdag 7 december

Mocht u niet eerder hebben deelgenomen, maar wel interesse hebben om mee te kijken, stuur dan een mail aan k.deleest@cjib.nl. U ontvangt dan de uitnodiging.

Mocht u naar aanleiding van deze nieuwsbrief vragen hebben over het project Vorderingenoverzicht Rijk, neem dan contact op met projectleider Kiske de Leest (k.deleest@cjib.nl).

Afgelopen jaar heb ik gezien dat we met het Vorderingenoverzicht Rijk beide dynamieken weten te bedienen.

De behoefte van het realiseren van het vorderingenoverzicht is gestoeld op grondig vooronderzoek en we zijn constant bezig het ontwerp aan te scherpen aan de behoefte van de burger. De grootste uitdaging zoals vaak binnen de Rijksoverheid is het standaardiseren van de gegevensuitwisseling. Daarin zie ik drie succesfactoren. De techniek staat en wordt in alle openheid gedeeld met iedereen die interesse heeft op Vorijk.nl, we hebben een goed geolied projectteam staan en ketenpartijen hebben intrinsieke motivatie om van dit project een succes te maken. Maar we zijn er nog lang niet. Het vraagt van alle betrokken partijen inzet en focus om de komende periode ervoor te zorgen dat we de bronnen naar het Vorderingenoverzicht Rijk ontsluiten. Aan allemaal de opdracht om dat voor onze eigen organisatie te realiseren.

Maarten van Zaane

Hoofd Overheidsincasso & CRI

Centraal justitieel Incassobureau

Nieuwe gebruikersinterface mobiele app​

De mobiele app die we aan het ontwikkelen zijn voor het Vorderingenoverzicht, heeft over de hele breedte de laatste versie van de zogenaamde 'gebruikersinterface' gekregen. Dit is de stijl voor de verschillende schermen en grafische elementen die we binnen de app gebruiken. We proberen met die stijl de gebruiker een ervaring te bieden die bijdraagt aan het gemak en comfort bij het gebruiken van de app. Het uitgangspunt hierbij is het vinden van de balans tussen gebruiksgemak, autonomie voor de gebruiker en de zorgplicht die de overheid heeft. Met die goede balans zorgen we voor een vriendelijke interface. Vervolgens toetsen we dat met gebruikers, en passen op basis van hun feedback de interface aan waar dat nodig blijkt te zijn.

Meer gegevens beschikbaar​

In de afgelopen periode heeft het team hard gewerkt aan de weergave van informatie van betalingsverplichtingen die in de app getoond worden aan de gebruiker. Waar we eerder alleen een totaalsaldo van alle vorderingen per organisatie toonden, laten we nu voor het eerst meer gegevens van elke financiële verplichting zien. Deze nieuwe, uitgebreidere gegevensset bevat meer details over een opgelegde financiële verplichting, en toont de ontwikkeling van de financiële verplichtingen door de tijd heen, bijvoorbeeld wanneer je (een deel) hebt betaald of wanneer een verhoging wordt opgelegd.

Op deze manier krijgen burgers elke keer een actueel overzicht te zien wanneer zij de app openen, en is duidelijk en begrijpelijk wat er veranderd is. We hebben vooral gewerkt aan de fases van het opleggen van financiële verplichtingen (beschikkingen), het innen van financiële verplichtingen en het tonen van verwerkte betalingen.

De resultaten van de onderzoeken die we met gebruikers doen, zullen ons de komende tijd helpen om die gegevens steeds eenvoudiger en duidelijker te tonen.

Ook zullen we steeds meer soorten gebeurtenissen kunnen tonen. Denk daarbij aan correcties of de overdracht van de inning aan een andere organisatie.

Omdat we werken aan deze gegevensset, publiceren we telkens de laatste versie op onze documentatiewebsite www.vorijk.nl. Daar vind je ook alle oudere versies en de versie die we onderhanden hebben.

Voor, maar vooral mét burgers​

Omdat we het Vorderingenoverzicht niet alleen vóór burgers maar ook vooral mét burgers willen maken, betrekken we potentiële gebruikers bij de ontwikkeling van de app. Onze onderzoeker Ruben gaat 'de straat op', om met mensen naar de mobiele app te kijken.

Samen met hen loopt hij door de app en noteert hun ervaringen bij het gebruik ervan. Ook vraagt hij hen naar behoeften en ideeën voor het overzicht. Dat doet hij op veel verschillende plekken verspreid over Nederland, bijvoorbeeld bij bibliotheken, buurthuizen, financieel loketten, maar ook op afspraak.

De ervaringen koppelt hij terug aan het team. Samen bespreken we vervolgens hoe de resultaten van dit onderzoek kunnen helpen bij het ontwikkelen van de app. En het onderzoek heeft al tot flink wat inzichten geleid! Zo hebben we nu in beeld welke teksten onbedoeld vragen oproepen. Dat passen we vervolgens aan.

Daarnaast halen we ook wensen op voor delen van de app die nog uitgewerkt moeten worden. Zo blijkt er bij verschillende geïnterviewden een behoefte te zijn aan een overzicht van (onlangs) betaalde vorderingen. Daar kijken we met het team naar en geven het een plekje op onze backlog (werklijst).

Dit onderzoek geeft het project echt een extra dimensie en dynamiek doordat we de stem van gebruikers direct meenemen in de ontwikkeling van het vorderingenoverzicht.

Dag van de Publieke Dienstverlening​

Op 22 juni wordt door het overheidsbrede programma 'Werk aan Uitvoering' de Dag van de Publieke Dienstverlening georganiseerd. Het thema van de dag is 'Samen werken aan vereenvoudiging'.

Een brede groep vertegenwoordigers uit politiek, beleid, uitvoering, bedrijfsleven en de samenleving gaat op deze dag met elkaar in gesprek over goede voorbeelden en knelpunten. De vraag die centraal staat die dag is: Wat is er concreet nodig en mogelijk om te verbeteren?

In het middagprogramma, mogen we een sessie organiseren over het Vorderingenoverzicht Rijk. In de sessie zal dienstverlening aan burgers centraal staan, zowel voor het product als het proces waarmee we het overzicht ontwikkelen. We zijn ervan overtuigd dat het Vorderingenoverzicht Rijk een goed voorbeeld is van 'samenwerking aan vereenvoudiging'. Aanmelden voor de Dag van de Publieke Dienstverlening kan op deze website.

Grand demo's in 2023​

Zoals wellicht bekend, lichten we de voortgang van ons project graag toe in de grand demo's die we elk kwartaal organiseren voor iedereen die interesse heeft in ons initiatief. In een uurtje nemen we u mee door alle ontwikkelingen van het afgelopen kwartaal.

We laten u graag zien wat we in de afgelopen drie maanden hebben gemaakt. Én we kijken vooruit naar het komende kwartaal. In maart presenteerden we de eerste grand demo van de reeks. De resterende grand demo's van 2023 vinden plaats van 10:00 tot 11:00 uur op de volgende data:

• Donderdag 22 juni
• Donderdag 14 september
• Donderdag 7 december

Mocht u niet eerder hebben deelgenomen, maar wel interesse hebben om mee te kijken, stuur dan een mail aan k.deleest@cjib.nl. U ontvangt dan de uitnodiging.

Mocht u naar aanleiding van deze nieuwsbrief vragen hebben over het project Vorderingenoverzicht Rijk, neem dan contact op met projectleider Kiske de Leest (k.deleest@cjib.nl). Ook als u zich wilt afmelden voor deze nieuwsbrief, kunt u met hem contact opnemen.

Ook de laatste tijd hebben we in de media veel kunnen lezen over de schuldenproblematiek in Nederland en de ontwikkelingen rondom armoede in Nederland die hiermee gepaard gaan. Uit onderzoek van RTL Nieuws blijkt dat 48 procent van de ondervraagden zich zorgen maakt over de eigen financiele situatie. Onder jonge respondenten is dat zelfs 59 procent.

Een goed overzicht van je verplichtingen aan overheidsorganisaties is een belangrijk startpunt om inzicht te krijgen in je situatie en om indien dat nodig is, actie te ondernemen. Of iemand te vragen je daarbij te helpen. Met het Vorderingenoverzicht Rijk bieden we mensen dat overzicht. Het is één van de substantiële ontwikkelingen, die mensen helpt om uit de problemen te komen, of nog beter, om niet in de problemen te komen. We opereren als project binnen het programma Clustering Rijksincasso, waarin wordt gewerkt aan maatschappelijk verantwoorde incasso, waarin de burger centraal wordt gesteld.

Daar dragen wij als team uiteraard heel graag aan bij.

Namens team Vorderingenoverzicht Rijk,

Kiske de Leest Projectleider

Projectsite met alle informatie live​

Met het VO Rijk bieden we als Rijksoverheid burgers een overzicht van hun actuele betalingsverplichtingen aan overheidsorganisaties. Met die informatie kunnen zij (direct) de noodzakelijke of gewenste acties ondernemen. In het overzicht krijgen burgers alle verplichtingen bij de aangesloten organisaties te zien.

Sinds eind februari is de projectsite www.vorijk.nl in de lucht. Op deze site is voor organisaties die aansluiten op het Vorderingenoverzicht Rijk (VO Rijk) alle hiervoor benodigde informatie te vinden. Op de projectsite leggen we onder andere uit hoe het Vorderingenoverzicht werkt, welke vorderingen we in beeld hebben, hoe het gegevensmodel eruit ziet en welke gegevens van de vorderingen we graag willen ontsluiten. Ook lichten we de architectuur toe en bieden we de softwarecomponenten aan die kunnen worden gebruikt om aan te sluiten op het Vorderingenoverzicht. Ook is er een onderdeel 'Aan de slag!', waarvan de titel voor zich spreekt.

Iedereen die geïnteresseerd is, kan een kijkje nemen op de website want hij staat openbaar. We werken namelijk in alle openheid, alle software die we bouwen is immers 'open source'. Het gebruik van open source software zorgt ervoor dat software veiliger en betrouwbaarder wordt door gemeenschappelijke controle.

Het lanceren van de site is een mooie mijlpaal in het project, waarmee organisaties nu ook echt aan de slag kunnen. Op basis van de informatie kan bijvoorbeeld een eerste impact analyse worden gemaakt, en er kan direct worden gestart met de implementatie van de standaard.

Waarde toevoegen voor burgers​

Voor het team van Vorderingenoverzicht Rijk is dit jaar nog voldoende te ontwikkelen. Maar hoe bepalen we nu wat we gaan doen en in welke volgorde? En wanneer? Onze keuzes baseren we steeds op de vraag "Wat voegt de meeste waarde toe voor een burger?".

Uiteraard verliezen we daarbij niet andere aspecten, zoals die van de betrokken organisaties, uit het oog. Maar de waarde voor burgers, dat is waar het echt om draait. Hen willen wij overzicht bieden, zodat zij indien nodig actie kunnen nemen.

We voorzien in 2023 een aantal 'brokken' werk, die we in een zogenaamd rollend plan hebben gezet. Dat betekent dat we niet een heel jaar vooruit 'plannen', maar wel duidelijk hebben welke zaken waarde toevoegen aan het overzicht. Dit plotten we in de tijd (van welke zaken denken we op dit moment dat we ze eerder oppakken dan andere) en vervolgens kijken we telkens welke zaken we in een volgende sprint oppakken. Aan sommige onderdelen werken we in meerdere sprints. Telkens als er een substantiële aanpassing is aan het overzicht, brengen we dat onder in een nieuwe release (R). Het overzicht is dan weer een stukje verder 'af'. Gedurende het jaar komen er door nieuwe inzichten brokken werk bij, of schuiven onderdelen naar voren of achteren. Nogmaals: alles gebaseerd op de waarde die we kunnen toevoegen voor burgers.

Aansluiten van de eerste CRI-partijen​

De eerste organisaties die onderdeel zijn van het programma Clustering Rijiksincasso zijn inmiddels gestart met het zetten van de eerste stappen die nodig zijn voor het ontsluiten van vorderingen naar het Vorderingenoverzicht Rijk.

Het CJIB is bezig met de voorbereiding van de implementatie. Dit betekent dat wordt gekeken wat de beste manier is om de componenten die worden gebruikt voor het ontsluiten van vorderingen, in te passen in de IT-omgeving van het CJIB.

Verder zijn ook met RVO en DUO de eerste gesprekken geweest, zij zullen nu gaan inschatten hoeveel werk het aansluiten op VO Rijk voor hen is en wanneer in 2023 zij dit gaan uitvoeren. Ook de Belastingdienst is aan het kijken of in 2023 de eerste stappen kunnen worden gezet.

Gegevensmodel​

Een belangrijk onderdeel van het onderdeel 'analyse' van het project, is het bepalen van het gegevensmodel en het samenstellen van het woordenboek. In het gegevensmodel definiëren we wat de verschillende 'elementen' van het vorderingenoverzicht zijn, wat zij 'betekenen' in het overzicht en hoe zij zich tot elkaar verhouden. Het woordenboek zorgt er dus voor dat we duidelijk hebben, hoe we de verschillende elementen noemen in het overzicht en hoe we die gebruiken.

Het is eigenlijk het 'leesbare' deel van het model en heeft een aantal belangrijke functies:

• Het geeft van elk element van het gegevensmodel aan:
  • Hoe het is gedefinieerd
  • Hoe het wordt gebruikt
  • Hoe het aan een gebruiker wordt getoond
• Het geeft per aangesloten organisatie aan, welke term de organisatie zelf gebruikt voor het element.

En niet onbelangrijk: het zorgt ervoor dat de verschillende organisaties elkaar begrijpen in de gesprekken over het vorderingenoverzicht.

Grand demo's in 2023​

Zoals wellicht bekend, lichten we de voortgang van ons project graag toe in de grand demo's die we elk kwartaal voor geïnteresseerden organiseren. In een uur vertellen we niet alleen wat we hebben gedaan, maar laten we dat ook zien.

Bovendien kijken we vooruit naar het komende kwartaal. De grand demo's van 2023 vinden plaats van 10:00 tot 11:00 uur op de volgende data:

• Donderdag 30 maart
• Donderdag 22 juni
• Donderdag 14 september
• Donderdag 7 december

Mocht u niet eerder hebben deelgenomen, maar wel interesse hebben om mee te kijken, stuur dan een mail aan k.deleest@cjib.nl, u ontvangt dan de uitnodiging.

Mocht u naar aanleiding van deze nieuwsbrief vragen hebben over het project Vorderingenoverzicht Rijk, neem dan contact op met projectleider Kiske de Leest (k.deleest@cjib.nl).

Onlangs publiceerde het Nibud een onderzoek over betalingsproblemen van Nederlanders. In het rapport 'Rondkomen en betalingsproblemen 2022' staat dat steeds meer mensen betalingsherinneringen ontvangen, een betalingsregeling treffen of om een voorschot op het salaris vragen. Ook halen steeds meer mensen geld van hun spaarrekening en lenen ze geld bij familie om betalingsachterstanden op te lossen. Het rapport toont wederom aan dat de problematiek rondom het voldoen aan betalingsverplichtingen en het ontstaan van achterstanden zeer actueel is.

Het werken aan oplossingen die problemen hieromtrent voorkomen of helpen op te lossen, is dus van groot belang. Met het project Vorderingenoverzicht Rijk leveren we daar een bijdrage aan. Onze missie is immers om burgers overzicht van hun actuele betalingsverplichtingen aan overheidsorganisaties te tonen, zodat zij hun eigen situatie kennen. Op basis hiervan kunnen zij dan als dat nodig is de noodzakelijke of gewenste acties ondernemen. Het overzicht vormt daarmee een belangrijk hulpmiddel voor burgers om in actie te kunnen komen, eventueel samen met een hulpverlener. Het Vorderingenoverzicht is er voor iedereen, voor alle burgers van Nederland.

Om onze missie te kunnen vervullen, gaan we volgend jaar samen met onze partners, waar de vorderingen vandaan komen, hard aan het werk. We willen volgend jaar een eerste versie van het overzicht hebben, waarin we van een aantal organisaties de belangrijkste vorderingen kunnen ontsluiten. Dat vinden niet alleen wij belangrijk. Ook in de werkagenda van de staatssecretaris Koninkrijksrelaties en Digitalisering, genaamd Werkagenda Waardengedreven Digitalisering, staat het Vorderingenoverzicht Rijk als één van de waardevolle initiatieven vermeld, als onderdeel van het streven 'Iedereen heeft regie op het digitale leven'.

Daar werken wij uiteraard graag aan mee!

Kiske de Leest

Projectleider Vorderingenoverzicht Rijk

Terugkijken op 2022​

Begin 2022 is het project Vorderingenoverzicht Rijk gestart. En om met de deur in huis te vallen: we vinden zelf dat we behoorlijke stappen hebben gezet. De standaard die we hebben ontwikkeld om de vorderingen te ontsluiten bij de bronnen en te tonen aan de gebruiker, is in een eerste versie gereed.

Daarnaast hebben we een mobiele app gebouwd, die we gebruiken als zogenaamde referentie-implementatie: het is een middel waarin we laten zien (en bewijzen) dat de standaard ook echt werkt. Deze app gaan we ook gebruiken om met potentiële eindgebruikers naar het Vorderingenoverzicht te kijken. Op deze wijze kunnen we toetsen of de manier waarop we zaken vertellen en laten zien volgens deze gebruikers werkt.

Ook een deel van de zogenaamde 'gebruikersinterface' is al geïmplementeerd. Een aantal vragen over keuzes in deze interface en de 'flow' van het overzicht, gaan we komend jaar samen met gebruikers beantwoorden.

Bovendien hebben we samen met de CRI-partners, de organisaties die de vorderingen naar het overzicht gaan ontsluiten, een heel goed beeld gevormd van alle vorderingen die zij hebben. Om die te ontsluiten hebben we een routekaart gemaakt, die per organisatie aangeeft in welke volgorde de vorderingen worden ontsloten. Met enkele van de organisaties hebben we een kopgroep gevormd, waarmee we de eerste stappen zetten om vorderingen naar het overzicht te ontsluiten.

Als laatste is samen met Logius een oplossing in de maak, waardoor we het overzicht ook op MijnOverheid aan gebruikers kunnen aanbieden.

Vooruitkijken naar 2023​

Voor 2023 hebben we vijf speerpunten voor het project Vorderingenoverzicht Rijk:

• Doorontwikkeling van de standaard gegevensuitwisseling;
• Ondersteuning implementatie op MijnOverheid;
• Referentie-implementatie in mobiele app;
• Handelingsperpectief o.b.v. het overzicht;
• Ondersteuning van CRI-partners bij implementatie.

Bij de doorontwikkeling van de standaard en de implementaties ervan, speelt gebruikersonderzoek een belangrijke rol. Samen met die gebruikers onderzoeken we hoe we zaken het best kunnen weergeven. En welke gegevens we de gebruiker gaan aanbieden. Want te veel of nét niet de gewenste gegevens, kunnen ervoor zorgen dat we niet slagen in de missie om de burger goed te informeren, zodat hij of zij op basis van het overzicht de gewenste acties kan ondernemen.

Naast de doorontwikkeling van het Vorderingenoverzicht, is de start van het ontsluiten van gegevens door bronorganisatie hét voornaamste doel van 2023. We willen de gegevens als het ware laten 'vloeien'. Het overzicht krijgt pas echt waarde als er voldoende gegevens worden ontsloten.

Vorderingenoverzicht Rijk op de digitale agenda​

In een vorige nieuwsbrief, lieten we al weten dat over het Vorderingenoverzicht Rijk door de minister van Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen naar de kamer is gecommuniceerd. Het Vorderingenoverzicht Rijk heeft echter ook een plek gekregen in de Werkagenda Waardengedreven Digitalisering van de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Onder het fundament 'Iedereen heeft regie op het digitale leven', specifiek onder het kopje 'Regie op eigen gegevens', heeft het initiatief een prominente plek gekregen. De agenda voorziet het volgende:

Ontwikkelen van een overzicht waarin de schulden (vorderingen) bij de overheid inzichtelijk zijn voor de burger en ondernemer en makkelijke toegang tot eigen gegevens over schulden voor burgers.

Daarmee is het belang van het Vorderingenoverzicht nogmaals richting de Tweede Kamer bevestigd.

Grand demo's in 2023​

Ook in 2023 willen we graag aan betrokkenen en andere geïnteresseerden laten zien waar we ons mee bezig houden, en wat we aan het 'maken' zijn. Dat doen we vier keer per jaar online, tijdens onze zogenaamde Grand Demo's. In 2023 zullen we die organiseren op de volgende data.

• Donderdag 30 maart
• Donderdag 22 juni
• Donderdag 14 september
• Donderdag 7 december

De mensen die in 2022 waren uitgenodigd voor de Grand Demo's, zullen we ook komend jaar een uitnodiging sturen. Mocht u niet eerder aangehaakt zijn geweest, maar wel interesse hebben om mee te kijken, stuur dan een mail aan k.deleest@cjib.nl, u ontvangt dan een uitnodiging.

Hoe spreken we de gebruiker aan?​

Bij elk initiatief waarbij een digitale dienst wordt aangeboden aan een gebruiker, is het van belang om te kijken hoe die gebruiker wordt aangesproken. Dat is voor het Vorderingenoverzicht Rijk niet anders. Daarom zijn we met een groep deskundigen gestart om naar de twee aspecten hiervan te kijken.

Als eerste kijken we naar de begeleidende teksten, waarmee we de gebruiker door het samenstellen van het Vorderingenoverzicht leiden. Hoe spreken we die gebruiker aan, hoe verwoorden we bepaalde stappen en vragen die we hebben voor de gebruiker? Hoe zorgen we ervoor dat het proces om in een app of op een website het eigen Vorderingenoverzicht inzien, zo eenvoudig mogelijk is voor een brede doelgroep? Dat zijn de vragen die we met deze groep willen beantwoorden.

Daarnaast kijken we met analisten, hoe we de verschillende termen die we gebruiken in het Vorderingenoverzicht, consequent gebruiken? Het is erg verwarrend als voor precies hetzelfde in het overzicht bij de ene organisatie een andere term wordt gebruikt dan bij de andere organisatie. Denk hierbij aan de term 'vervaldatum' tegenover 'uiterste betaaldatum'. Samen met de organisaties die de vorderingen ontsluiten, ontwerpen we een model, waarbij we richting de gebruiker één taal en terminologie gebruiken. Tegelijkertijd zorgen we ervoor dat elke organisatie in de communicatie 'onder water' wel gewoon de eigen terminologie kan blijven hanteren

Mocht je naar aanleiding van deze nieuwsbrief vragen hebben over het project Vorderingenoverzicht Rijk, neem dan contact op met projectleider Kiske de Leest (k.deleest@cjib.nl).

Het politieke reces is bijna ten einde. Hoewel het voor de meeste kabinetsleden ongetwijfeld niet als een rustige zomer heeft gevoeld. Op het nieuws zagen we zorgwekkende beelden van Ter Apel, demonstrerende boeren en torenhoge inflatiecijfers. Minister Schouten begon als Minister voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen (MAPP) en had er aan het einde van het reces de portefeuille Landbouw, Natuur en Visserij (LNV) bij.

Voor de zomer stuurde Minister Schouten - als MAPP - de aanpak 'Geldzorgen, armoede en schulden' naar de Tweede Kamer (Kamerbrief Aanpak geldzorgen armoede en schulden). De timing van de brief is (helaas) passend want door de eerdergenoemde inflatiecijfers zullen steeds meer mensen moeite hebben hun hoofd boven water te houden. De Augustusraming van het CPB laat zien dat waar in 2021 5,7% van de personen in armoede leefde dit er naar verwachting in 2023 7,6% zijn. Deze verschillen lijken arbitrair: het gaat echter om een toename van bijna 35% (van nog geen 1 mln., naar ruim 1,3 mln.).

Met de groeiende schuldenproblematiek moet het Rijk ook zijn eigen rol als schuldeiser nader onder de loep nemen. Die rol is altijd dubbel. We moeten enerzijds rechtdoen aan de belastingbetaler en ervoor zorgen dat iemand die een betalingsverplichting heeft bij de overheid deze ook voldoet. Anderzijds moeten we - door maatschappelijk verantwoord te innen en incasseren - ons inspannen om schulden of schuldenoploop te voorkomen. In de Kamerbrief wordt toegelicht hoe de doorontwikkeling CRI door al in de inningfase (vóór dwangincasso) de werkwijzen en dienstverlening van de deelnemende organisaties op elkaar af te stemmen wil bijdragen aan maatschappelijk verantwoord innen en incasseren. Het vorderingenoverzicht heeft daarin een belangrijke rol omdat tijdig en actueel inzicht in betaalachterstanden een bijdrage kan leveren aan het voorkomen van verdere problemen. In deze nieuwsbrief kunt u lezen hoe de afgelopen weken verder is gewerkt aan het overzicht en hoe we hier de komende tijd verder mee gaan!

Sianne van Rhee

Programmamanager Clustering Rijksincasso

Schulden in Nederland in beeld​

Routekaart met gewenste volgorde​

Ondanks de vakantieperiode hebben we niet stilgezeten! Samen met de CRI-partners hebben we flinke voortgang geboekt met het opstellen van een verkennende impactanalyse. Deze analyse levert de input voor de routekaart die we momenteel opstellen en bestaat uit twee delen:

Protocol​

De afgelopen tijd hebben we het 'mechanisme' van het overzicht Vorderingenoverzicht Rijk (verder protocol genoemd) doorontwikkeld. Hierbij hebben we het prototype, dat is ontwikkeld in het project De Blauwe Knop, gebruikt als uitgangspunt. We hebben het protocol robuust gemaakt en een aanpassing doorgevoerd, die de gebruiksvriendelijkheid aanzienlijk verbetert. Daar hebben we uiteraard de randvoorwaarden van privacy en security in meegenomen.

GRAND DEMO OP 15 SEPTEMBER​

Op donderdag 15 september kunt u tussen 9:30 en 10:30 uur een kijkje in de keuken nemen van ons project. We organiseren onze eerste 'Grand Demo', waarin we laten zien waaraan we werken en wat we al hebben gerealiseerd, inclusief een korte demonstratie. Ook nemen we de toeschouwers mee in de plannen voor de komende tijd en laten we zien waar we naartoe werken.

Wilt u een kijkje komen nemen? Stuur dan een e-mail naar Kiske de Leest, projectleider Vorderingenoverzicht Rijk (k.deleest@cjib.nl). U ontvangt dan een uitnodiging voor de Grand Demo VO Rijk.

Optimale weergave Vorderingenoverzicht​

We zijn bezig om uit te zoeken, welk beeld en welke gegevens we het beste kunnen tonen. Ook kijken we welke termen en definities we daarbij gebruiken. We willen een model maken waarmee elke gebruiker inzicht krijgt in zijn persoonlijke vorderingensituatie. En dat hem of haar de mogelijkheden biedt om actie te ondernemen op basis van dat inzicht. Dit doen we uiteraard samen met de verschillende organisaties die de gegevens aanleveren aan het overzicht. Het voorstel voor het model toetsen we bij de doelgroep van het overzicht. Dat doen we op twee manieren: Met specialisten stellen we specifieke onderzoeksvragen op, die we met de doelgroep gaan beantwoorden. We toetsen regelmatig de werking, content en resultaat van het overzicht op een laagdrempelige manier bij een groep (potentiële) gebruikers.

De resultaten van deze onderzoeken nemen we mee in het ontwikkeltraject van het Vorderingenoverzicht Rijk. Behalve deze gebruikersonderzoeken van het project leveren ook andere onderzoeken waardevolle input op voor het ontwikkeltraject. We onderzoeken bijvoorbeeld met Logius* hoe we het overzicht op de beste manier kunnen tonen in MijnOverheid en de MijnGegevens-app. Logius heeft hiernaar onlangs een eerste gebruikersonderzoek uitgevoerd.

*) Logius is de organisatie van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties dat zich bezighoudt met de digitale overheid en de generieke ICT-voorzieningen van de overheid verzorgt.

Projectstructuur​

In juni kwam de Stuurgroep Vorderingenoverzicht Rijk voor het eerst bijeen. In deze stuurgroep zijn alle CRI-partners vertegenwoordigd: Belastingdienst, CAK, CJIB, DUO, RVO, SVB en UWV. De stuurgroep komt vier keer per jaar bijeen en richt zich op de sturing die nodig is voor de samenwerking tussen deze partijen en het project. Daarnaast is voor de interne sturing van het project ook een interne stuurgroep ingericht bij CJIB. Deze stuurgroep komt maandelijks bijeen en richt zich op de interne sturing binnen CJIB en de borging van het project binnen de organisatie.

Aan- of afmelden​

Deze nieuwsbrief wordt u aangeboden door het CJIB. Wil een collega deze ook ontvangen? Of wilt u de nieuwsbrief niet meer ontvangen? Stuur dan een mail naar k.deleest@cjib.nl

Samen een stap naar voren​

Als overheidsorganisaties hebben we allemaal de ambitie om ons naar de burger te presenteren als één overheid en de burger niet te belasten met de complexiteit van hoe we onze processen aan de achterkant hebben georganiseerd.

Dit is een mooie ambitie! Het realiseren van de samenwerking die daarvoor tussen organisaties nodig is, blijkt nog niet zo eenvoudig. DUO, CAK, RVO, SVB, Belastingdienst, Toeslagen, UWV en het CJIB slaan binnen het samenwerkingsverband Clustering Rijksincasso (CRI) de handen ineen om samen invulling te geven aan die ambitie. We doen samen een stap naar voren om onze dienstverlening te integreren en te optimaliseren, om daarmee schulden of onnodige ophoging daarvan bij burgers en bedrijven zoveel mogelijk te voorkomen.

Carola Schouten, minister voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen, ondersteunt het programma CRI binnen haar armoede- en schuldenaanpak:

"Er zijn (...) al partijen die hun incassotrajecten al geclusterd hebben, namelijk de vier grote overheidsinstanties: het CAK, DUO, RVO en het UWV. Daarmee zorgen we ervoor dat mensen met meerdere overheidsschulden niet elke keer bij verschillende loketten terechtkomen, maar dat het in één keer in beeld is. Daarmee maken we (...) de drempel lager." (Carola Schouten, mei 2022)

Binnen dit programma is het Vorderingenoverzicht Rijk een mooi voorbeeld van onze gezamenlijke inspanning om één gezicht richting burgers en bedrijven te vormen. In dit project zorgen we ervoor dat we stap voor stap alle vorderingen die binnen de rijksoverheid aanwezig zijn voor de burger inzichtelijk maken. We zijn net begonnen maar we beginnen met een vliegende start. Er is al uitgebreid onderzoek gedaan naar de UX en de techniek staat al voor een groot gedeelte, omdat we voortborduren op de techniek van de Blauwe Knop.

Op dit moment doen we met alle deelnemende organisaties een impactanalyse en hebben we met BZK de gesprekken om het vorderingenoverzicht te integreren in MijnOverheid.

Via deze nieuwsbrief wil ik jullie de komende tijd meenemen in de voortgang van het vorderingenoverzicht en ik hoop binnen afzienbare tijd het eerste werkende prototype met jullie te kunnen delen.

Maarten van Zaane

Hoofd Overheidsincasso CJIB

Vorderingenoverzicht Rijk​

In het project Vorderingenoverzicht Rijk, dat sorteert onder het programma Clustering Rijksincasso, werken we aan een overzicht van vorderingen die de rijksoverheid heeft op een burger. Of beter: welke betalingsverplichtingen een burger heeft aan de rijksoverheid. In de eerste opzet streven we naar een geaggregeerd overzicht van de vorderingen van de zeven CRI-partijen: Belastingdienst, CAK, CJIB, DUO, RVO, SVB en UWV.

Het doel van deze eerste versie is om burgers inzicht te bieden in hun verplichtingen aan deze partijen. Het bieden van inzicht in de vorderingen is één van de pijlers van het programma CRI. Dit inzicht helpt om tot handelen te komen, als dat nodig is. Zo'n handelingsperspectief kan bijvoorbeeld het aanvragen van een gezamenlijke betalingsregeling voor schulden bij de CRI-partijen zijn. Voor de langere termijn zien we veel aanvullende mogelijkheden voor het Vorderingenoverzicht Rijk, zowel op het gebied van de te ontsluiten gegevens en het aantal en soort overheidsorganisaties, als de functies die kunnen worden geboden. Denk bijvoorbeeld aan het op termijn aansluiten van andere overheidsinstanties als gemeenten of waterschappen. Of aan het aanbieden van functies die het overzicht extra waarde geven voor de burger, zoals bijvoorbeeld een 'financiële APK'.

Een app voor en met burgers​

Onze lange termijn ambitie is om ervoor te zorgen dat een burger via MijnOverheid inzicht krijgt in het Vorderingenoverzicht Rijk. Hiertoe ontwikkelen we een standaard waarmee de gegevens bij elke gegevenshouder kunnen worden ontsloten. Daarnaast ontwikkelen we een app. Van deze app is eerder een eerste werkend prototype ontwikkeld in het project De Blauwe Knop. Deze gaan we doorontwikkelen en gebruiken om ontwerpkeuzes, navigatie en functionaliteiten te toetsen met eindgebruikers. Op die manier ontwikkelen we de app niet alleen vóór burgers, maar ook mét burgers. Door het ontwikkelen van een standaard voor de gegevensuitwisseling, is het niet nodig om nu al een keuze te maken voor de 'plek' waar een burger het overzicht kan inzien. We streven ernaar om in 2022 een referentie-implementatie gereed te hebben, die door een (toekomstig) beherende partij kan worden opgepakt en geïmplementeerd. Ook het protocol dat is ontwikkeld voor het uitwisselen van de gegevens, kan einde van het jaar in beheer worden genomen door de partij die als stelselbeheerder zal optreden. Daarnaast zijn we gestart met een impactanalyse met als doel een overzicht op te stellen, dat inzicht geeft in de vorderingen per CRI-partij en de effort die aan de kant van de zeven gegevenshouders nodig is om deze middels het Vorderingenoverzicht Rijk te ontsluiten. Dit overzicht kunnen we vervolgens inzetten om een roadmap te maken, die zal dienen als plan voor de iteratieve groei van de inhoud van het Vorderingenoverzicht Rijk.

We realiseren ons dat het Vorderingenoverzicht Rijk op zichzelf geen panacee is voor de schuldenproblematiek. Het is echter voor alle burgers wel een belangrijk hulpmiddel bij het bestrijden ervan.

Cijfers in Context​

Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek zijn er momenteel in Nederland ruim 610.000 huishoudens met problematische schulden. Deze schulden zijn problematisch, omdat mensen door die schulden ook geen geld over houden om andere (vaste) lasten te betalen. Daardoor ontstaan weer andere schulden of kunnen reeds bestaande schulden niet voldoende worden afgelost. Op deze wijze wordt hun financiële situatie steeds problematischer en wordt de kans dat ze er zonder hulp nog uit kunnen komen steeds kleiner.

Uit andere cijfers, die van de NVVK, de koepelorganisatie voor schuldhulpverlening, blijkt dat huishoudens die zich melden bij de gemeentelijke schuldhulpverlening, een gemiddelde schuld hebben van ruim €41.000 bij gemiddeld 14 schuldeisers. Uit cijfers van de NVVK blijkt verder, dat slechts een klein deel van dit grote aantal huishoudens - ongeveer 78.000 huishoudens in 2020 - de weg naar de schuldhulpverlening weet te vinden. Door deze mensen op een laagdrempelige manier een actueel overzicht te bieden van alle betalingsverplichtingen die iemand in relatie tot de overheid heeft, willen wij helpen met het verlichten van deze problematiek. Tijdig en actueel inzicht in de eigen situatie kan namelijk een belangrijke bijdrage leveren aan het voorkomen van problemen, én aan het oplossen ervan. Ook het handlingsperspectief dat we op termijn willen bieden zal hierbij helpen. Een tijdig overzicht om risicovolle schulden te identificeren, kan helpen bij het voorkomen hiervan. Wanneer je eenvoudig en veilig je overzicht kunt delen met een hulpverlener, zal dit enorm helpen bij (tijdige) hulpverlening. En helemaal wanneer je vanuit het overzicht één betalingsregeling kunt treffen. Daar gaan we de komende tijd met het hele team hard aan werken.

Hebt u nog vragen?​

Hebt u na het lezen van deze nieuwsbrief nog vragen over het project Vorderingenoverzicht Rijk? Neem dan contact op met projectleider Kiske de Leest ( k.deleest@cjib.nl ).

Aan- of afmelden​

Deze nieuwsbrief wordt u aangeboden door het CJIB. Wil een collega deze ook ontvangen? Of wilt u de nieuwsbrief niet meer ontvangen? Stuur dan een mail naar k.deleest@cjib.nl